Espainiako enpresa nagusietako administrazio-kontseiluetan emakumeen presentzia nabarmen handitu da azken urteotan, IESEko irakasle Núria Chinchillak eta Inforpress aholkularitza-enpresak aurkeztutako azterlan baten arabera.
Gaur egun, emakumeek IBEX-35eko enpresetako administrazio-kontseiluetako kideen %12,5 osatzen dute; 2008an, berriz, %5,14 ziren. Maila hori, gorakada izan duen arren, oso urrun dago asetzekoa izatetik eta Gobernu Onaren Kode Bateratuak jasotako gomendioak betetzetik. Hala nabarmendu da gaur Bartzelonan egindako “Boterea duten Emakumeen I. Foroan”. Foroaren inaugurazioa Rosa Cullellek egin du, kazetari eta Portugalgo Media Capital komunikazio-taldeko kontseilari delegatuak eta CCMAko zuzendari nagusi ohiak.
Nuria Chinchilla IESEko irakaslearen arabera, “enpresa onenak beren kontseiluetan aniztasunaren aldeko apustua egiten dutenak dira. Aurrerapena modu naturalean gertatzen ari da. Ez dago erritmoa artifizialki behartu beharrik”.
Bestalde, Nuria Vilanova Inforpresseko presidenteak uste du “administrazio-kontseiluak bereziki esanguratsuak direla, ikusgarritasun handia dutelako. Emakumeak sartzeak eragin positiboa du, eta nabarmentzea merezi du; bereziki, kontseilari exekutibo emakumeen presentzia, txikia izan arren, zuzendaritza-organoetan ere hobekuntza dagoela erakusten duelako”.
Bilakaera positiboa ikus daiteke, nahiz eta izugarri motela izan. Gaur egun, IBEX-35 osatzen duten enpresetako gobernu-organoetan 63 emakume daude. Kopuru hori 2008koa bikoizten du; duela lau urte, 26 baino ez ziren, eta 2011n bederatzi gehiago izatera iritsi ziren. Hilabete gutxitan, emakumeen kopurua nabarmen handitu da, eta horrek IBEX-35eko enpresen erabaki-organoetan aniztasuna areagotu dela esan nahi du.
Caixabank eta FCC dira administrazio-kontseiluetan parekidetasun handiena duten bi enpresak, bakoitzak bost emakumezko kontseilari baititu. Haien atzetik Acciona dago, lau emakumerekin; Abengoa, Indra eta REEk, berriz, hiru kontseilari emakume dituzte bakoitzak. Kontrako muturrean, Endesa, Gas Natural eta Técnicas Reunidas oraindik ere emakumeak beren kontseiluetan izendatzeari uko egiten diote, eta IBEX-35eko enpresa bakarrak dira beren botere-organo gorenean emakumeen ordezkaritzarik ez dutenak.
Exekutibo gutxi oraindik
Gaur egun enpresa handietako erabaki-organoetan dauden 63 emakumeetatik, bik baino ez dute kontseilari exekutiboaren kargua: Banco Santanderreko Ana Patricia Botín-Sanzek eta Bankinterreko María Dolores Dancausa Treviñok. Proportzio hutsala da, kontuan hartuta 79 gizonezko kontseilari exekutibo daudela. Emakumeen ordezkaritza handiagoa da beste kontseilari-kategoria batzuetan: 41 kontseilari independente, gizonezko independenteak baino lau aldiz gutxiago, eta 19 kontseilari dominikal, eginkizun bera betetzen duten gizonezkoen kopurua baino zortzi aldiz txikiagoa. Azpimarratzekoa da ez dela kanpoko kontseilari bakar bat ere zenbatzen. DIAko presidente ez-exekutibo Ana María Llopisek kargu hori kontseilari-karguarekin uztartzen du, “beste batzuk” kategorian.
Kontseilu orekatuenak Red Eléctrica Españakoak dira (8 gizonezko eta 3 emakumezko), Accionakoak (10 gizonezko eta 4 emakumezko) eta Indrakoak (11 gizonezko eta 3 emakumezko). Kontseilari emakume gehiago izan arren, emakumeen proportzioa kontseilu osoarekiko txikiagoa da Caixabanken eta FCCn.
Nolanahi ere, bilakaera positiboa ikus daiteke azken ekitaldietako datuak alderatuz gero. 2008ko 26 emakumezko kontseilarietatik 43ra igaro zen 2009an, eta 52ra 2010ean. Iaz gelditu zen bilakaera, akziodunen 2011ko batzar orokorren amaieran bi kontseilari emakumerekin soilik handitu baitzen kopurua; hala ere, urte amaieran 58ra iritsi zen.
2012aren hasieran, hilabete gutxitan, kopurua 63ra igo izanaren azalpena, hein handi batean, IBEX-35aren osaeran izandako aldaketetan dago: alde batetik, Bankia sartu zen, bi kontseilari emakumerekin, Iberdrola Renovablesen ordez; bestetik, aldi baterako 36 enpresek osatzen dute selektiboa, DIA sartu baita (bi kontseilari emakumerekin), oraindik beste enpresarik ateratzea erabaki gabe. Hala, 2011ko Gobernu Onaren Foroaren VII. Txostenean zenbatutakoak baino 9 emakume gehiago daude (54), eta Akziodunen Batzar Orokorren ondoren baino bost gehiago (58).
Oraingoz, goranzko joerak jarraitzen du, BBVAren administrazio-kontseiluak martxo honetan egingo den hurrengo Akziodunen Batzar Orokorrari Belén Garijo kontseilari independente berri izendatzea proposatzea erabaki baitu. Horren ondorioz, erakundeak 14 kide izango ditu kontseiluan, eta bi kontseilari emakume.
Kontseilari emakumeen kopurua urtez urte handitzen bada ere, hazkunde-erritmoa txikiagoa da kontseiluetan sexu-aniztasuna sustatzeko desiragarria litzatekeena baino: 441 gizonezko, 63 emakumeren aldean. Datu horiek %12,5eko emakumeen presentzia erakusten dute, Gobernu Onaren Kodearen eta 2007ko Berdintasun Legearen gomendioetatik oso urrun; lege horren helburua gutxienez %40ko parekidetasun-maila lortzea da.
Datu horiek 2009an Inforpressek eta IESEko IRCOk sortutako Gobernu Onaren eta Akziodunen Foroaren azterlana osatzen dute.
